BIJENSTAD HOOGEVEEN
De binnenstad van Hoogeveen heeft in 2021 gekozen voor een bij ter ondersteuning van de marketing. Een bewuste keuze omdat Hoogeveen historisch gezien veel te danken heeft aan dit nijvere beestje. De afgelopen jaren heeft het bekendste bijtje van de wereld: ‘Maya de Bij’ als boegbeeld gefunctioneerd en aandacht getrokken. Anno 2026 zwaaien wij Maya uit en wordt de bij niet alleen door de binnenstad gebruikt voor promotie, maar heeft de gemeente Hoogeveen het beestje ook omarmt. Hoogeveen maakt zich sterk als bijenstad en dat is niet zomaar…
Wouter Kok schreef in 2019 voor RTV Drenthe een artikel ter gelegenheid van de uitreiking van de titel ‚Meest bijvriendelijke gemeente van Nederland’ aan de gemeente Hoogeveen. Hij interviewde daarvoor Albert Metselaar. Hieronder een samenvatting van zijn interview.
Hoogeveen en bijen hebben een rijke geschiedenis. In de zeventiende eeuw was Hoogeveen dé bijenhoofdstad van Nederland. Hoe kwam het zover?
“Wij hadden de bijen keihard nodig om van een arbeidersgebiedje, waar alleen maar wat arbeiders konden wonen, een leefbare kolonie te maken”, weet de Hoogeveense historicus Albert Metselaar. “Als Hoogeveen in 1636 een kolonie wordt, wordt toestemming gegeven tot de veenboekweitcultuur. Omdat er te weinig landbouwgrond was, mocht er landbouw gepleegd worden op het zogeheten bovenveen. Boven op het veen dus. Dat was nieuw in Nederland. Bij boekweit heb je zo veel bloempjes en zo veel bevruchting nodig, dat je ook aan bijencultuur moet doen. Op het moment dat de boekweitcultuur wordt toegestaan, krijg je er automatisch ook de bijenteelt en dus de honingwinning bij”, aldus historicus Metselaar. “De hoofdzaak was dus de boekweit, maar geen boekweit zonder bijen. Die waren keihard nodig.“ De veenboekweitcultuur was aanvankelijk uniek voor Hoogeveen. “Het is hier begonnen. Daarna is het overgeslagen op alle veengebieden, inclusief Duitsland.“
Wapen
Dat Hoogeveen en de bij dankzij de boekweit onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, kun je nog altijd terugzien in het wapen van Hoogeveen. Daarop zie je turf en bijenkorven. Turf en honing waren ooit de belangrijkste inkomstenbronnen.
In Hoogeveen worden we op verschillende manieren geconfronteerd met ons ‘bijenverleden’. Kunstenares Karin Daan ontwierp in 1995 een bijenkorf met bijtjes als eindbeeld in de Cascade. De lokale busdienst draagt de naam De Bij, er is een vereniging Bijeen etc.
Daar komt bij dat de bij tegenwoordig veel in het nieuws is, omdat het niet goed gaat met het beestje. Er zijn grote zorgen om het voortbestaan van de bij en daarom moeten de leefomstandigheden worden verbeterd, zegt onder meer de Nederlandse Bijenhoudersvereniging. De keuze van de bij als nieuwe mascotte van de binnenstad heeft dus ook nog eens een positief imago en past prima bij de biodiversiteit, waar in Hoogeveen veel aandacht is. De royale bloembakken in de Hoofdstraat zijn daar een mooi voorbeeld van.